Search
Tuesday, November 21, 2017 ..:: Articles » Arp65 ::..   Login


 

Click on image for full resolution

 

Υπάρχει αρκετή σύγχυση με την φωτογραφία που σας παρουσιάζω.

Καταρχήν να σας πω ότι είναι μια λήψη από το αστεροσκοπείο μου με το τηλεσκόπιο RC 14.6” με περίπου 15 λεπτά έκθεση.

Αν ψάξετε στο διαδίκτυο θα βρείτε παρόμοιες φωτογραφίες με την ονομασία ARP 65, μερικοί την παρουσιάζουν σαν μια ομάδα γαλαξιών πανέμορφη είναι αλήθεια που είναι μέρος ενός μεγάλου σμήνους στον αστερισμό της Ανδρομέδας, το σμήνος  βρίσκεται περίπου 240 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, κατά μέσο όρο.

Ο  κατάλογος  Arp  είναι ένα σύνολο από 338 γαλαξίες που παρουσιάζουν κάποιες ιδιαιτερότητες, λέγεται Arp's Catalog Of Peculiar Galaxies και αν ψάξετε για το Arp 65 θα τον βρείτε μερικές φορές και σαν NGC91 και πράγματι Arp 65 δεν είναι η ονομασία του σμήνους , Arp 65 έχει την τιμητική να ονομάζεται ο σπειροειδής γαλαξίας που βρίσκεται λίγο πιο κάτω από το κέντρο περίπου της εικόνας. Όμως η σύγχυση είναι ότι μερικές φορές σαν NGC91 αναφέρεται το μοναχικό αστέρι δίπλα και βορειοδυτικά (στη φωτογραφία μου). Το σωστό τελικά είναι ότι ο σπειροειδής γαλαξίας είναι ο NGC90 και το αστέρι είναι το NGC91

O NGC90 λοιπόν είναι ένας ασυνήθιστος σπειροειδής γαλαξίας που βρίσκεται σε μια απόσταση 250 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά και εκτείνεται σε μια απόσταση περίπου 140 χιλιάδες έτη φωτός (κάτι λιγότερο από το δικό μας γαλαξία) , όμως αν συμπεριλάβουμε και τις εκτεταμένες σπείρες του η απόσταση σχεδόν διπλασιάζεται και φτάνει περίπου στις 250 χιλιάδες έτη φωτός. Στην κατηγοριοποίηση Arp αναφέρεται σαν “Σπειροειδής με μικρό συνοδό υψηλής λαμπρότητας” όμως δεν είναι σαφές σε ποιο συνοδό αναφέρεται και το πιο πιθανό είναι να αναφέρεται σε κάποιο μικρό αντικείμενο που φαίνεται να υπάρχει στο άκρο της μακριάς αριστερής σπείρας στη φωτογραφία (δείτε την παρένθετη φωτογραφία σε ανάστροφο χρώμα που έχει απομονωθεί ο γαλαξίας σε μεγέθυνση).   

Πιθανόν θα τον βρείτε κάποιες φορές να αναφέρεται ότι ανήκει στον αστερισμό του Πήγασου, παρόλα αυτά το σωστό είναι ότι ανήκει οριακά στον αστερισμό της Ανδρομέδας και στην κατάταξή του σύμφωνα με το σύστημα de Vaucouleurs για την ταξινόμηση των γαλαξιών Κατατάσσεται ως SAB(s)c(pec)

Να πω δύο λόγια για την κατηγοριοποίηση που ανάφερα παραπάνω (SAB) σημαίνει ότι έχουμε ένα  “Barred spiral” δηλαδή ένα γαλαξία σπειροειδή που οι σπείρες δεν ξεκινούν από το κεντρικό εξόγκωμα στον πυρήνα (τότε θα σημειωνόταν σαν SA) αλλά από μια ραβδόμορφο, “Μπάρα” που υπάρχει στον πυρήνα. (είναι χρήσιμο να αναφέρουμε ότι μπάρες υπάρχουν  περίπου στα 2/3 των σπειροειδών γαλαξιών).

Η μπάρα αυτή δεν είναι τόσο εμφανής ( αν ήταν ίσια και εμφανής θα σημειωνόταν με σκέτο SΒ) . Επίσης οι σπείρες δεν σχηματίζουν ένα δακτυλίδι δεν κυκλώνουν τον γαλαξία και γι αυτό και το επόμενο γράμμα στην κατηγοριοποίηση το (s) , εάν κύκλωναν τον γαλαξία θα ήταν (r=ring) (υπάρχει και ένα ενδιάμεσο στάδιο που σημειώνεται με τα γράμματα (rs) .

Το γράμμα "c"  αμέσως μετά δείχνει πόσο χαλαρές ή σφικτές είναι οι σπείρες. Σφικτές χαρακτηρίζονται με "a" και πολύ χαλαρές με "d". Τέλος το "pec" προέρχεται από το Peculiar  που σημαίνει ότι υπάρχει κάτι παράξενο σε αυτό τον γαλαξία  όπως είπαμε στην μία του σπείρα φαίνεται να υπάρχει κάποια αλληλεπίδραση με κάποιο μικρότερο γαλαξία στο παρελθόν.

Υπάρχουν πολλοί άλλοι γαλαξίες στο πεδίο σταχυολογώ τους πιο μεγάλους όπως ο επίσης σπειροειδής τύπου (Sb) NGC 93 Ακριβώς κάτω από τον NGC90 που μαζί οι δύο αυτοί γαλαξίες θεωρούνται  interactive (“Αληλεποδρώντες” πάντα γαλαξίες που έχουν παράξενη μορφολογία μπορούν να θεωρηθούν ότι έχουν προέλθει από μια αλληλεπίδραση με άλλους γαλαξίες).

 Ακριβώς προς τα επάνω και δίπλα από τα τρία φωτεινά αστέρια φαίνεται ο ελλειπτικός NGC 83 και λίγο πιο πάνω και δεξιά ο επίσης ελλειπτικός NGC 80. Μπορείτε να ψάξετε και να βρείτε αρκετούς άλλους γαλαξίες στην εικόνα, όμως το μικρό θαυμαστό μυστικό βρίσκεται σε μια άλλη κρυμμένη λεπτομέρεια.

 

Αν θα κοιτάξετε πολύ προσεκτικά κοντά στο πάνω αριστερό μέρος της φωτογραφίας θα δείτε μια ομάδα από 5 μικρά αστέρια σε ένα κατακόρυφο σχηματισμό που μοιάζει λίγο σαν  χαλαρή S αλυσίδα . (δείτε την παρένθετη φωτογραφία σε κανονικό και ανάστροφο χρώμα που έχω απομονώσει την αλυσίδα αστεριών σε μεγέθυνση).    Την πρώτη φορά που τα είδα η αλήθεια είναι ότι με παραξένεψαν γιατί μου έμοιαζαν αφενός οικεία και αφετέρου κάτι στο σχήμα τους με προβλημάτιζε δεν μου έμοιαζαν και τόσο αστρικά. Ανακαλώντας κάποιες εμπειρίες από την παρατήρηση με το μεγάλο 20 ιντσών τηλεσκόπιό μου,  θυμήθηκα και  θεώρησα στην αρχή ότι ήταν το Group Hickson 55 , και η αλήθεια είναι ότι έχουν μια εκπληκτική ομοιότητα με τη διαφορά ότι το Hickson 55 είναι πολύ μακριά στον αστερισμό του δράκου (στο τέλος του άρθρου έχω link για το Hickson 55 και αξίζει πράγματι να διαπιστώσετε την εκπληκτική ομοιότητα).

Ψάχνοντας περισσότερο σιγουρεύτηκα ότι αυτή η “χρυσή” αλυσίδα αστεριών αποτελούν πράγματι κάτι το ξεχωριστό.!

Bεβαιώθηκα ότι πρόκειται για μια ομάδα από 5 γαλαξίες τόσο κοντά στο πεδίο ο ένας με τον άλλο που αποτυπώνονται στη φωτογραφία σαν 5 μικρές κουκίδες που διακρίνονται τόσο αμυδρά από το 14” τηλεσκόπιο , και όμως είναι 5 θαυμαστοί και σίγουρα τεράστιοι κόσμοι με δισεκατομμύρια αστέρια και σμήνη και νεφελώματα, ίσως και πολιτισμούς όπως ο δικός μας, τόσο κοντά στο πεδίο μου και όμως ίσως στην πραγματικότητα εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, ο ένας από τον άλλο !

Κάθε φορά που βλέπω αυτή τη αλυσίδα γαλαξιών , δεν μπορώ να μη τη θαυμάζω και να αναρωτιέμαι, αλήθεια πόσο απέραντος είναι αυτός ο κόσμος ;

Για αυτό το Γκρουπ βρήκα μια μόνο αναφορά από το SIMBAD που τους δίνει την ονομασία “SHK 364 group of galaxies” (βλέπε link στο τέλος).

Για Περισσότερα στοιχεία

Arp Catalog :  http://ned.ipac.caltech.edu/level5/Arp/paper.pdf

Μορφολογία γαλαξιών : http://en.wikipedia.org/wiki/Galaxy_morphological_classification

Simbad SHK364 Group : http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=Shk+364

Hickson 55 in draco : http://www.astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space/h55ch.htm

NGC 90  http://cseligman.com/text/atlas/ngc0a.htm#90

 Γιώργος Νικολιδάκης

 

 

Copyright 2007 by My Website   Terms Of Use  Privacy Statement
DotNetNuke® is copyright 2002-2017 by DotNetNuke Corporation