Search
Tuesday, November 21, 2017 ..:: Articles » Το μυστήριο του Χρόνου ::..   Login
Σκέψεις για το μυστήριο του Χρόνου και της συνείδησης.

Ο χρόνος για μένα παραμένει ένα βαθύ μυστήριο, όσο προσπαθώ να ξεδιπλώσω κάποιες πτυχές του τόσο περισσότερο διαπιστώνω την άγνοιά μου, και τόσο περισσότερα αναπάντητα ερωτηματικά με ζώνουν.

Έχω προσπαθήσει αρκετά να κατανοήσω τι σημαίνει η παράμετρος t που χρησιμοποιούμε οι φυσικοί στις εξισώσεις μας. Τι είναι αυτό το βέλος του χρόνου που ρέει αμετάκλητα προς την κατεύθυνση του μέλλοντος, αυτή η μυστηριώδης ροή ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον που δημιουργεί αυτήν την ανελέητη αύξηση στην εντροπίας μονοσήμαντα με μη αντιστρεπτό τρόπο και οδηγεί τον κόσμο μας αργά και βασανιστικά στον θερμοδυναμικό θάνατο.

Προσπαθώντας να πιάσω το νήμα από κάποια άκρη θεωρώ ότι το  θέμα της αντίληψης μας για την ροή του χρόνου είναι συνυφασμένο με την κατανόηση του "εγώ" . Αντιλαμβανόμαστε τους εαυτούς μας δημιουργώντας αυτό που αποκαλούμε συνείδηση και αυτογνωσία.

Αυτή όμως η συνείδηση είναι αναπόσταπαστα συνδεμένη με τις εμπειρίες μου και οι εμπειρίες μου συνδέονται με κάποια μνήμη, έτσι δημιουργώ την έννοια "παρελθόν" , έτσι αυτοπροσδιορίζομαι και συνειδητοποιώ . Συνειδητοποιώ σημαίνει ότι διαμορφώνω τον κόσμο μου φτιάχνω την πραγματικότητά  μου παρατηρώ καταγράφω συνειδητοποιώ την μεταβολή της ύλης δημιουργώ την έννοια του χρόνου, δημιουργώ σύστημα αναφοράς με Παρελθόν - Παρόν- Μέλλον και αντιλαμβάνομαι την θέση μου μέσα σε αυτό.

Τι είναι όμως το παρόν και πώς το αντιλαμβάνεται μια συνείδηση, μπορεί ένα ρομπότ να καταλάβει το παρόν ή είναι απλά μια ψυχολογική έννοια που την αντιλαμβάνονται μόνο τα έμβια όντα; Χωρίς εμένα που βιώνω την εμπειρία της στιγμής που είμαι νους συνείδηση τι υπάρχει ;  Νομίζω υπάρχει αυτό που αποκαλείται ο κόσμος του φυσικού, ένας κόσμος που δεν υπάρχει παρελθόν και μέλλον και φυσικά κανένα όργανο δεν μπορεί να προσδιορίσει το παρόν γιατί είναι καθαρά μια ψυχολογική έννοια, μια έννοια που μπορούν να αντιλαμβάνονται μόνο όντα με συνείδηση.

Εδώ υπάρχει αυτό που αποκαλούμε αντικειμενικός κόσμος και τίποτα δεν κινείτε προς τα εμπρός ή πίσω, ο χρόνος δεν ρέει, δεν κινείται με κάποια ταχύτητα. Οι αλλαγές προκύπτουν από το γεγονός ότι τα αντικείμενα καταλαμβάνουν μια νέα και μοναδική θέση μέσα στον χώρο και σε μιά άλη τέταρτη διάσταση που ονομάζεται χρόνος. Στον κόσμο του φυσικού δεν υπάρχει το βέλος του χρόνου, εκεί ο χρόνος δεν είναι μια αλληλοδιαδοχή διαδραματιζόμενων γεγονότων που συμβαίνουν καθώς ο χρόνος ρέει.

Εδώ υπάρχει αυτό που αποκαλούμε τετραδιάστατος χωροχρόνος, ο οποίος δεν έχει καμία ροή και ο χρόνος είναι απλά εκεί χωρίς να ρέει περισσότερο από ότι ρέει ο χώρος. Στο χωρόχρονο του φυσικού κόσμου τίποτα δεν κινείτε προς τα εμπρός ή πίσω, ο χρόνος δεν ρέει, δεν κινείται με κάποια ταχύτητα αφού καμιά συνείδηση δεν είναι παρούσα για να δημιουργήσει μνήμη.

Σε αυτόν λοιπόν τον στατικό καμβά του χωροχρόνου της σχετικότητας, όπου δεν υπάρχει ροή και κίνηση με την έννοια της αλληλοδιαδοχής γεγονότων, απλά τα αντικείμενα εδώ καταλαμβάνουν νέες και μοναδικές θέσεις, δηλαδή συντεταγμένες.

Σε ένα τέτοιο μοτίβο, ο χρόνος υπάρχει και προς τα πίσω και προς τα μπροστά και παντού προς κάθε κατεύθυνση όπως ακριβώς υπάρχει και ο χώρος. Δεν υπάρχει η έννοια του παρελθόντος παρά μόνο η χρονική στιγμή σαν μια συντεταγμένη που από αυτή ξεδιπλώνεται αυτό που θα αποκαλούμε παρελθόν και μέλλον και ο χρόνος εκτείνεται από τη συγκεκριμένη στιγμή και προς τις δύο κατευθύνσεις όπως ακριβώς εκτείνεται ο χώρος από μια συγκεκριμένη θέση. Ένα όν που δεν θα ζούσε το βέλος του χρόνου θα έβλεπε επιλεκτικά  την αλληλουχία των γεγονότων, όπως εμείς βλέπουμε  επιλεκτικά σε κάποιο σημείο του χώρου.

Αν όμως είναι έτσι αν ο χρόνος είναι απλά μια ψευδαίσθηση των έμβιων όντων ή καλύτερα των όντων με συνείδηση, τότε γιατί δεν μπορώ να αποτινάξω την ανελέητη αίσθηση του χρόνου που εισχωρεί από παντού μέσα μου κάνοντάς με να αισθάνομαι τον ασταμάτητο παλμό από κάθε ίνα από κάθε άτομο του σώματός μου, επαναφέροντας το βέλος του χρόνου να προχωράει μπροστά, επιβεβαιώνοντάς μου ότι σίγουρα κάτι πάλι δεν κατάλαβα καλά.

Πώς θα ήταν άραγε ο κόσμος, το σύμπαν μας, αν εγώ δεν το παρατηρούσα ? αν εξαφανιζόταν όλες οι συνειδήσεις που το παρατηρούν ?. Έχει νόημα ύπαρξης το σύμπαν όταν δεν υπάρχει κάποιος να το παρατηρεί, ή ακόμη ένα πιο τολμηρό ερώτημα, υπάρχει το σύμπαν όταν δεν υπάρχει κάποια συνείδηση να το παρατηρεί ? Ο Θωμάς ο Ακινάτης  αν και ιερωμένος πρώτος αναρωτήθηκε αν ένα δένδρο στην αυλή του μοναστηριού του, θα εξακολουθούσε να υπάρχει όταν του γυρνούσε την πλάτη του. Ποιος άραγε θα μπορέσει να απαντήσει ποτέ σε αυτή την ερώτηση.

Και βέβαια εδώ προκύπτει το θεμελιώδες ερώτημα τι ακριβώς είναι συνείδηση. Ο Roger Penrose αναρωτιέται μήπως η συνείδηση επιβάλει μια νέα φυσική και χρησιμοποιεί τον όρο συνειδητότητα στο βιβλίο του «Σκιές του Νού» και όπως το περιγράφει «Η συνειδητότητα είναι χαρακτηριστικό της φυσικής λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου . Ενώ όμως οποιαδήποτε φυσική δραστηριότητα μπορεί να προσομοιωθεί σε υπολογιστή κανενός είδους προσομοίωσης δεν μπορεί από μόνο του του να δημιουργήσει συνειδητότητα.»
Ο Αlastair Rae στο βιβλίο «Κβαντομηχανική πλάνη η πραγματικότητα» αναφέρει
«Συνείδηση είναι απλά η ιδιότητα που ξεχωρίζει τα ανθρώπινα όντα από τα άλλα αντικείμενα του σύμπαντος»

Στην κλασική φυσική οι ιδιότητες ενός αντικειμένου υπάρχουν ανεξάρτητα από τον παρατηρητή ή τις μετρητικές διατάξεις. Όμως δεν συμβαίνει το ίδιο με ένα κβαντικό σύστημα, ένα κβαντικό σύστημα μπορεί να υπάρχει σε μια υπέρθεση καταστάσεων  και περιγράφεται από μια πιθανοσυνάρτηση, που αθροίζει όλες τις πιθανές καταστάσεις με κάποιο συντελεστή βαρύτητας και μας δείχνει τις πιθανές καταστάσεις που θα μπορούσε να έχει το αντικείμενο όταν το μετρήσουμε. Αυτή η πιθανοσυνάρτηση δεν είναι συνέπεια της ατελούς γνώση μας για την φύση του αντικειμένου αλλά εγγενής ιδιότητα της φύσης. Όλα λοιπόν τα αντικείμενα του κβαντικού κόσμου δεν ζουν σε καθορισμένες θέσεις αλλά περισσότερο περιγράφονται από την πιθανότητα εύρεσης τους σε κάποιες θέσεις. Δεν υπάρχει θέση που να μην είναι πιθανό ένα υποατομικό σωματίδιο να βρεθεί, ακόμη και σε όλο το γνωστό σύμπαν θα μπορούσε ένα σωματίδιο να απλώσει την κυμαντοσυνάρτησή του και να βρεθεί εκεί.


Αυτή η αβεβαιότητα όπως επίσης και ο μη ντετερμινισμός είναι εγγενής στην κβαντομηχανική και βάζει πολλά προβλήματα και διαμάχες, όπως για παράδειγμα  το μετρητικό πρόβλημα, η διαμάχη EPR, η γάτα του Schrodinger κλπ.
Το πρόβλημα στην κβαντομηχανική αρχίζει όταν προσπαθούμε να εκτελέσουμε μετρήσεις. Καταρχήν αυτή η ίδια η πράξη της μέτρησης, βάζει πολλά προβλήματα. Η μέτρηση είναι εκείνη η στιγμή όπου οι διάφορες πιθανές θέσεις ενός αντικειμένου γίνονται πραγματικότητα με την λεγόμενη κατάρρευση της πιθανοσυνάρτησης, είναι η στιγμή που ανοίγουμε τον θάλαμο της γάτας και αποφαινόμαστε εάν η γάτα είναι ζωντανή η νεκρή. Η μέτρηση λοιπόν μετατρέπεται ως μέρος των γνώσεων του παρατηρητή ο οποίος αποκτά συνείδηση του πράγματος. Μόνο τότε η αβεβαιότητα γίνεται γνώση και η πραγματικότητα καταρρέει στο παρόν και όλες οι πιθανές καταστάσεις γίνονται μία και η γνώση του παρόντος γίνεται αμέσως μετά μνήμη και παρελθόν.

Αυτή η διαπίστωση βέβαια από μόνη της βάζει τεράστια προβλήματα που έχουν να κάνουν με τη φύση της πραγματικότητας και με την ύπαρξη ή όχι αυτού που αποκαλούμε αντικειμενική πραγματικότητα, υπάρχουν προσπάθειες επίλυσης του όπως «η ερμηνεία των πολλαπλών κόσμων» και η «άρση της συνεκτικότητας».
Ο Wheeler μας λέει ότι η ακριβής φύση τη πραγματικότητας αναμένει την συμμετοχή ενός ενεργού παρατηρητή.

Ετσι λοιπόν το θέμα της αντίληψης μας για την ροή του χρόνου είναι συνυφασμένο με αυτήν την συνειδητότητα και την κατανόηση του "εγώ". Το ότι αντιλαμβάνομαι την ύπαρξή μου, τον εαυτό μου είναι απαραίτητη διαδικασία για να δημιουργήσω συνείδηση και αυτογνωσία. Το ότι αντιλαμβάνομαι την ύπαρξή μου σημαίνει ότι οι εμπειρίες μου συνδέονται με κάποια μνήμη, η μνήμη συνδέεται με την εμπειρία της στιγμής , η εμπειρία της στιγμής με μια κβαντική πιθανοσυνάρτηση που αναγκάστηκε από την πίεση της δικής μου πραγματικότητας να καταρρεύσει σε μια τιμή δημιουργώντας μου την μοναδική ατομική μου πραγματικότητα και κάνοντας το χώρο να κάνει ένα μοναδικό κβαντικό άλμα σε μιά νέα χωρική και χρονική συντεταγμένη,  όπου η νέα πραγματικότητα έχει αποτυπωθεί και ο εγκέφαλός μου την έκανε μνήμη δημιουργώντας μου αυτή την ψευδαίσθηση της ροής του χρόνου μέσω μια νέας συνειδητότητας όπου ξανά η μοναδική βιωματική πραγματικότητα του παρόντος κατέρευσε δημιουργώντας μου την εμπειρία μιάς νέας πραγματικότητας και ούτω καθ' εξής.

Μήπως λοιπόν ο χρόνος έχει νόημα μόνο για τους θνητούς για πράγματα που γεννούνται ζουν και πεθαίνουν ? Μήπως ο χρόνος έχει νόημα για τους παρατηρητές, αυτούς που βιώνουν την εμπειρία της στιγμής, την ψυχολογική έννοια του παρόντος,  αυτούς που καταγράφουν τις μεταβολές της ύλης σαν μια ανάμνηση !.

 

Γιώργος Νικολιδάκης


 

Copyright 2007 by My Website   Terms Of Use  Privacy Statement
DotNetNuke® is copyright 2002-2017 by DotNetNuke Corporation